Những trắc trở gai góc trên bàn nghị sự Trump - Tập - Đọc báo

Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump được dự báo đương đầu hàng loạt nhân tố hắc búa như Triều Tiên, Đài Loan, Biển Đông hay thương nghiệp song phương tại cuộc chạm chán mặt vào 04 tuần đến.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình dự định chạm chán mặt tại Florida tham gia bốn tuần đến. Ảnh: CNN

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình ngồi lại với nhau tại cuộc gặp mặt thượng đỉnh lần đầu tiên giữa họ vào bốn tuần tới ở khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, Palm Beach, bang Florida, Mỹ, nhì người có thể tận hưởng những làn gió êm dịu và sườn cảnh yên bình nơi đây. Song mối quan hệ giữa Mỹ với TQuốc cam đoan vẫn phức hợp và lạnh ngắt như nó vốn thế kể từ thời cựu tổng thống Mỹ Ronald Reagan, theo New York Times.

Danh sách những vấn đề xuất sự có kĩ năng gây ra những rạn nứt mới giữa hai đất nước rất dài, chả hạn như việc Mỹ triển khai chuỗi hệ thống phòng vệ tên lửa tầm cao thời kỳ cuối (THAAD) ở Hàn Quốc, lời doạ dọa chiến tranh thương nghiệp trong chiến dịch tranh cử của Trump hoặc bao tay đang leo thang về vấn đề Biển Đông và Đài Loan, cương vực mà TQuốc xem là một phần chẳng thể tách rời, sẵn sàng dùng vũ lực để hợp nhất ví như quan trọng, chuyên gia bình chọn.

Bàn cãi về nơi đơn vị cuộc chạm mặt thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ và Chủ toạ TQuốc cũng phản ảnh mối thấp thỏm ẩn bên trong.

Các quan chức Trung Quốc đề nghị bắt đầu gặp mặt ở khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Tổng thống Trump với nguyên do nêu ra là nhân tố này sẽ giúp hai nhà chỉ huy thoải mái và nhiệt tình hơn so với việc đơn vị cuộc gặp gỡ cấp cao tại Nhà Trắng. Vấn đề cần thiết không kém là việc chạm mặt ở Mar-a-Lago sẽ giúp giảm sức ép cho hai nhà chỉ huy nếu phải đưa ra bất cứ ký hợp đồng nào được xem là không thực tiễn trước bối cảnh hiện tại.

Tỏ rõ chính sách China

Cây bút Mark Landler từ New York Times phản hồi đối với nội bộ chính quyền Trump, cuộc gặp mặt là thời cơ để tỏ rõ bản chất của chính sách chưa chấm dứt khoát đối với TQuốc. Nhà Trắng đang chia thành phổ thông phe, trong đó phe thiên về lý tưởng chống TQuốc đang đối đầu với phe thực dụng chủ nghĩa hơn.

Jared Kushner, con rể ông Trump, nổi lên như một tiếng nói dung hòa có sức ảnh hưởng. Một quan chức cấp cao chính quyền Mỹ cho nhân thức Kushner can hệ sâu vào việc lên chiến lược cho cuộc gặp gỡ và còn nhập cuộc cuộc họp ở Hội đồng An toàn giang sơn (NSC) hôm 13/3, bàn về những trở ngại can hệ tới TQuốc và Triều Tiên.

Giới chức Nhà Trắng cho hay chương trình nghị sự giữa nhị nhà lãnh đạo đang được bàn luận.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spicer đã thể hiện sự quan trọng đến những thử thách của cuộc gặp mặt song bộc bạch tin cẩn rằng nó sẽ "giúp tháo dỡ gỡ găng về yếu tố Triều Tiên".

China phản đối gay gắt ý tưởnrg Mỹ khai triển THAAD ở Hàn Quốc để giúp nước này phòng ngự trước các mối doạ dọa tên lửa trong khoảng Triều Tiên.

Dù Bắc Kinh phàn nàn, giới chuyên gia nghĩ là hệ thống THAAD có nhẽ chỉ giống như một nỗi run sợ trợ thời thời của China nếu so với những xung đột đang có nguy cơ bùng nổ giữa nhì cường quốc về nhân tố thương nghiệp hay mâu thuẫn ở Biển Đông.

Mặt khác, chính quyền Trump cũng dự kiến bán cho Đài Loan một gói vũ trang lớn. Động thái này chắc chắn sẽ chọc giận Trung Quốc.

Thương vụ trên được dự báo sẽ khiến gợi nhớ tới quyết định phá đổ vỡ nghi tiết ngoại giao Mỹ - Trung của Trump khi ông điện đàm với chỉ đạo Đài Loan Thái Anh Văn hồi cuối năm ngoái, đồng thời công khai chất vấn chế độ Một China, vốn là nền móng chủ chốt trong mối quan hệ Mỹ - Trung.

Sức ép chính trị

Chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình tại một cuộc họp của Hội nghị Chính hiệp Toàn quốc ở Bắc Kinh hôm 13/3.

"Mối dị đồng giữa Trung Quốc và Mỹ hiện gay gắt hơn so với công đoạn khó khăn trong quan hệ hai nước vào những năm trước tiên của các chính quyền tổng thống Bill Clinton hay Ronand Reagan", Evan Medeiros, cựu giám đốc cấp cao đảm trách yếu tố châu Á tại NSC dưới thời chính quyền Barack Obama, cho nhân thức.

"Cuộc gặp mặt sắp tới là một chương trình nghị sự lớn và thực thụ mang tính đối kháng", ông nhận xét. Medeiros cho rằng sức ép chính trị ở mỗi nước cũng sẽ góp phần làm cho tinh vi thêm cho lập trường của nhì bên tại cuộc gặp mặt.

Ông Tập đang sẵn sàng cho Đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 19 vào mùa thu năm nay. Ngoài ra đó, Trump đã đi lại tranh cử dựa trên cương lĩnh chống China, cáo buộc TQuốc thao túng đồng nhân dân tệ và ăn hiếp dọa áp thuế 45% đối với hàng hóa China nhập cảng tham gia Mỹ.

Đơn vị thiết kế của chính sách chống TQuốc bao gồm Stephen Bannon, chiến lược gia trưởng cho Trump, và Peter Navarro, giám đốc Hội đồng Thương nghiệp Non sông. Cả nhị đều có tầm tác động lớn tại Nhà Trắng dù chưa bao giờ công khai báo cáo về TQuốc.

Trong một bài diến thuyết gần đây tại Hiệp hội các Nhà kinh tế Thương mại Non sông (NABE), ông Navarro đã nêu ra nghi vấn: "Vì sao một công ti Trung Quốc có thể chế biến trên đất Mỹ và thoải mái bán hàng hóa tham gia hoạt động mua bán chúng ta mà một công ti Mỹ sản xuất trên đất Trung Quốc lại phải góp vốn 50% để liên doanh với đối tác Trung Quốc và chịu nguy cơ hiện hữu là bị mất của nả chiếm hữu trí não?".

Song trong một cuộc phỏng vấn, Navarro thoái thác đàm đạo về chế độ Trung Quốc đang đổi mới và nói rằng nội dung chế độ này vẫn còn là nhân tố "tuyệt mật".

Ý tưởnrg gia Bannon từng cảnh báo trên chương trình truyền thanh do ông đơn vị rằng Mỹ "sẽ tham chiến ở Biển Đông trong 5 - 10 năm tới".

"Họ (TQuốc) đang chiếm giữ những bãi cát (ở Biển Đông) và về cơ bản, biến chúng thành những 'tàu trường bay nhất định' rồi đưa tên lửa đến đây. Họ tới ngay trước mặt chúng ta. Các bạn cũng hiểu khuân mặt quan trọng thế nào rồi", ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, kể từ thời gian bước tham gia Nhà Trắng, Bannon cũng ít khi đả động tới Trung Quốc.

Kushner - cầu nối mẫn cảm với China

Việc Jared Kushner, con rể Trump, tham gia xây đắp chế độ đối với TQuốc được xem là điều nhạy cảm. Ảnh: New York Times

Nếu Bannon và Navarro yên ổn hơi lặng tiếng về China, Kushner lại nổi lên như một khuôn mặt trọng điểm. Kushner là người sắp xếp một cuộc gọi hòa giải giữa ông Trump và ông Tập hồi bốn tuần trước, ở đó, Trump cam đoan tôn trọng chính sách Một Trung Quốc sinh tồn 4 thập kỷ qua.

Để sắp xếp cuộc gọi, Kushner và phi tần Ivanka Trump đã nhờ vã sự giúp sức từ đại sứ TQuốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải. Ivanka Trump và con gái Arabella, 5 tuổi, từng dự một buổi tiệc thiết đãi tại đại sứ quán TQuốc nhân dịp Tết cổ kính China. Ngoài ra đó, Kushner đang trao đổi với ông Thôi về chuyến thăm Mỹ sắp đến của ông Tập.

Việc Kushner nhập cuộc xây đắp chế độ với Trung Quốc được đánh giá là một điều nhạy cảm bởi ông đang thuyết phục công ty bảo hiểm Anbang, China, đầu tư tham gia dự án xây đắp lại cao ốc văn phòng 666 Fifth Ave ở Manhattan, New York. Tòa nhà này là của cải có giá trị nhất thuộc đế giễu cợt bất động sản mái ấm Kushner. Hôm 13/2, Bloomberg News cho hay Anbang đã nhất trí đầu tư cho công trình trên hơn 400 triệu đô la Mỹ.

Theo cây bút Mark Landler, Triều Tiên sẽ là phép thử sớm cho cách thức tiếp xúc TQuốc của chính quyền Trump. Nhà Trắng đã tỏ ra lãnh đạm khi Bắc Kinh buộc phải yêu cầu Bình Nhưỡng kết thúc các vụ thử tên lửa, đổi lại, Washington và Seoul phải dừng những cuộc tập trận thông thường tại Hàn Quốc, được cả nhì nước chú ý. Giới chuyên gia dự báo tại cuộc chạm chán sắp đến, ông Tập sẽ nhắc lại bắt buộc này với Trump, song song gợi ý rằng quả bóng hiện thời đang ở phần sân Mỹ.

"Những dị đồng về chính sách đối với TQuốc không mới. Đương nhiên, những dị đồng này giờ đây gay gắt hơn vì vài tiếng nói trong chính quyền Mỹ hiện nay cực đoan và hành xử đơn phương hơn trước", Michael J Green, cựu giám đốc cấp cao đảm nhiệm các yếu tố châu Á tại NSC dưới thời Tổng thống George W Bush, bình luận.

Theo Hồng Vân (VnExpress.net)

Có thể bạn quan tâm: lắp đặt điều hòa tại hà nội