Vụ thủy điện Sông Bung 2: Sự cố sau nghiệm thu 19 ngày

Hiện trường vụ tan vỡ ống dẫn tại thủy điện Sông Bung 2. Ảnh: Hoài Văn.

Không mưa, bè cánh vẫn ập về?

Lúc 16 giờ 25 phút ngày 13/9, tại thủy điện Sông Bung 2 (xã La ÊÊ, Nam Giang, Quảng Nam), nhà thầu Tổng Cty Xây đắp Thủy lợi 4 đang hút bùn bơm nước chuẩn bị đổ bê tông hầm dẫn dòng thì số đông tràn về làm bục cửa van số 2 nặng 120 tấn. Hai công nhân đang nhân tố khiển máy đào bị nước cuốn trôi bặt tăm cả người lẫn xe, cùng hàng chục xe cộ, vũ trang khác.

Sự cố ngay tức khắc khiến 5 phố vùng hạ du thuộc khu vực biên giới quận Nam Giang bị nước chia cắt. Trong đêm 13/9, cư dân một số nơi nghe tin lo ngại đã chạy lên núi trốn bè lũ. Cùng đó là tin tức hơn 20 cư dân đi khiến trong rừng và ven sông không thể giao thông, cũng không thấy về nhà càng làm dân chúng hoang mang.

Ngay trong đêm, chính quyền đã vận động hơn 40 cán bộ đội viên các đồn biên phòng, cùng hàng chục đội viên công an đến 2 thôn Pà Ooi và Pà Lang (thị trấn La ÊÊ) để xác minh thông tin những cư dân “bặt tăm”. Tới 10h trưa hôm sau (14/9), Đại tá Nguyễn Viết Lợi, Giám đốc Công an tỉnh thông tin, 13 cư dân phố La ÊÊ trồng rừng về nhà bình yên, 7 người đi khiến cho rẫy do nước lớn không thể về nhà đã được nhóm cứu hộ đưa về bình an.

Theo công bố của tỉnh giấc Quảng Nam gửi Thủ tướng Chính phủ, hai người lao động biến mất được xác định là: Nguyễn Minh Luân (SN 1992, trú thị trấn Ngọc Lập, thị xã Yên Lập, tỉnh giấc Phú Thọ) và Đặng Văn Tiền (SN 1980, trú thị trấn Thạnh Mỹ, Nam Giang). Thiệt thòi của cải gồm 2 ô tô 7 chỗ, 2 máy đào, 1 máy cẩu 25 tấn, 4-5 ô tô chuyển vận bị ngập, cuốn trôi. Nước tràn làm ngập vài tuyến đường liên lạc tại thôn Pà Ooi, cuốn trôi và làm hư hại một số nhà dân.

Về nguyên nhân sự cố, ông Toàn  nói rằng, do tác động của cơn bão số 4 và áp thấp nhiệt đới, trong khoảng ngày 11/9 nước bọn về đại dương chứa với lưu lượng rất lớn tham gia khoảng 560m3/s và nước bầy đàn chảy mạnh đã gây sức ép làm bục cửa van số 2 hầm dẫn dòng xây cất. Đương nhiên, trong ngày xảy ra sự cố (13/9), khu vực này không có mưa; doanh nghiệp xây dừng vẫn cho người lao động hoạt động chung. Theo máy quan trắc, thời điểm xảy ra sự cố, lòng đại dương thủy điện Sông Bung 2 chỉ có 28 triệu m3 nước, trong khi đó dung tích của hồ chứa thủy điện này là 94 triệu m3.

Vừa được nghiệm thu 19 ngày

Theo ông Nguyễn Khánh Toàn, công trình thủy điện Sông Bung 2 do nhà thầu nội địa xây dựng và vừa được Hội đồng nghiệm thu của nhà đầu tư (Cơ quan điện lực vietnam - EVN) đơn vị nghiệm thu, hợp nhất chuẩn y tích nước biển chứa trong khoảng ngày 25/8/2016 và chấm dứt đóng van hầm dẫn dòng vào ngày 3/9/2016. Công trình nằm trong đề án bình yên năng lượng nước nhà, được Bộ Công Thương phê phê duyệt, nên thẩm quyền thuộc về bộ này, tỉnh giấc Quảng Nam không liên quan.

Theo đó, mọi khâu trong khoảng dò xét, phê duyệt y, quyết định đầu cơ, cho tới nghiệm thu…, Quảng Nam không hề được tham gia (Quảng Nam chỉ được quản lý tòa tháp thủy điện dưới 30MW). Với thủy điện Sông Bung 2, địa phương chỉ có nghĩa vụ trong việc đền bù, phóng thích mặt bằng cho nhà đầu tư.

“Nhà cửa vừa được nghiệm thu đã xảy ra sự cố, nên chúng tôi đặt nghi hoặc về chất lượng tòa tháp. Dĩ nhiên công trình này do Bộ Công Thương cấp phép và điều hành nên bổn phận thuộc về Cơ quan EVN, thẩm quyền của bộ giải quyết. Theo luật pháp công trình cấp non sông thì có hội đồng giám định của non sông rà soát giám sát. Bởi vậy việc này sẽ do bộ Công Thương chủ trì. Việc xác định duyên cớ sẽ do tập đoàn liên bộ làm”, ông Toàn nói. Về bổn phận của địa phương, chỉ có thể kiến nghị bảo đảm an toàn đập, bảo vệ tài sản và tính mạng của cư dân.

Dưới đập thủy điện Sông Bung 2 vừa xảy ra sự cố có 5 thủy điện khác trong hệ thống thủy điện bậc thang. Chỉ huy Quảng Nam chắc chắn các hồ chứa phía dưới vẫn bảo đảm an toàn bởi quy trình điều hành liên đại dương chứa đã được hội đồng khoa học cấp nhà nước đánh giá và phê duyệt y. Hiệu ứng vỡ lẽ đập là rất khó xảy ra, bởi dung tích biển chứa Sông Bung 2 chỉ 94 triệu m3 là rất tí hon, trong khi hồ chứa của thủy điện sông Bung 4 cách đó 40km dung tích biển chứa gấp 5-6 lần, nước trong hồ còn rất thấp. Hiện, các hồ chứa thủy điện trên khu vực đều bảo đảm bình yên và thức giấc đang theo dõi và chỉ đạo để điều tiết nước các hồ chứa hạn chế gây lộn cố.

“Hiệu ứng vỡ lẽ đập rất khó khăn xảy ra vì đã có trật tự vận hành liên đại dương chứa. Nhưng ngờ vực nhất hiện nay vẫn là chất lượng tòa tháp”, ông Toàn nói.

Tại buổi họp báo, Đại tá Nguyễn Viết Lợi cho nhân thức thêm: Hiện chưa có tín hiệu tội nhân nên tổ chức khảo sát công an thức giấc chưa đơn vị dò hỏi. Tuy nhiên, vấn đề 2 người lao động được xác định là bị nước đồng chí cuốn trôi công an đang dò xét làm rõ.

Bộ Công Thương yêu cầu: Dành đầu tiên kiếm tìm người lao động bặt tăm Tin tức trong khoảng Bộ Công Thương chiều 14/9 cho nhân thức, sau khi có sự cố xảy ra tại Thủy điện Sông Bung 2, Bộ trưởng Công Thương Nai lưng Tuấn Anh đã lãnh đạo Thứ trưởng Cao Quốc Hưng, Túc trực Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của bộ này có mặt tại công trường để lãnh đạo khắc phục sự việc. Thứ trưởng Cao Quốc Hưng đã yêu cầu toàn bộ các tổ chức nhập cuộc cứu hộ, cứu nạn tập trung kiếm tìm 2 công nhân bị mất tích, hỗ trợ kịp thời các hộ dân bị tác động. Trước mắt, chỉ huy Bộ Công Thương cũng đòi hỏi nhà đầu tư tiếp tục có các giải pháp giải quyết để bảo đảm bình an cho nhà cửa và hạ du trong mùa mưa bầy.               Thục Quyên

Xem nhiều hơn: tinnhanh