Ông Duterte “ném lựu đạn” vào ý tưởnrg kiềm chế giễu TQuốc của Mỹ

(Thế giới) - Những phát ngôn gây sốc của nhà lãnh đạo Philippines là cơn đau đầu khác đối với Mỹ trong khoảng một đồng chí châu Á. Trong bài bình luận trên tờ Wall Street Journal cách đây không lâu, tác giả Andrew Browne cho rằng, ở Philippines, quan điểm tầm thường về Mỹ xoay chiều giữa tình cảm yêu thích và sự ân oán giận buồn bã, bắt nguồn từ một dĩ vãng thực dân hung tàn; các lực lượng chinh phục người Mỹ đã phát minh ra cách thức tra tấn mà nạn nhân bị trói chặt và bị dội nước vào mặt trước tiên ở nước nhà Đông Nam Á này hơn một trăm năm lúc trước. Một di sản của lịch sử này đã được thể hiện trong tiếng địa phương mà Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã dùng để thóa mạ ông Obama: “putang ina trong tiếng Tagalog nghĩa là đồ con hoang” trong một cuộc họp báo ở Davao hôm 5/9. Ông Duterte đã rất tức giận khi một phóng viên hỏi ông dự tính sẽ trả lời Tổng thống Obama về các vụ ám sát không qua xét xử như thế nào nếu coi đó như một sự vi tội phạm quyền. Ông Duterte nhường nhịn như có vẻ liều lĩnh khi xúc phạm tới người bảo kê và nhà cung ứng tranh bị số 1 của Manila khi Philippines là một đất nước quần đảo với một đội ngũ hải quân hầu như thường đáng tin tưởng và đang bị các đội tàu của Trung Quốc chèn ép. Đây chẳng phải là lần trước tiên mà Mỹ cảm thấy bị trêu tức bởi nhà chính trị dân túy lãnh đạo một đất nước bạn hữu gần gụi châu Á. Thủ tướng Nhật Bạn dạng Shinzo Abe đã làm cho ông Obama rất đau đầu trong nhiệm kỳ của chính mình khi viếng thăm đền Yasukuni ở Tokyo, làm Trung Quốc tức giận. Có lẽ ông Duterte đang xúc tiến một nguyên tắc chính sách đối ngoại chủ quyền hơn để thăng bằng giữa các cam đoan đoàn kết với Mỹ và mong muốn khôi phục quan hệ với China vốn đã bị đóng băng, sau khi người tiền nhiệm của ông là Benigno Aquino III kiện lên Tòa Trọng tài thường trực ở La Haye (Hà Lan) can dự đến yêu sách bờ cõi phi lý của China ở Biển Đông. Tổng thống Duterte đã thừa hưởng một thành công pháp lý hoàn hảo ngay sau khi nhậm chức năm nay, nhưng ông có vẻ không chắc chắn phải làm gì với chiến thắng này. Ông Duterte có thể chắc chắn rằng Manila sẽ chỉ hội đàm với Bắc Kinh trên cơ sở phán quyết của Tòa Trọng tài, vốn chỉ trích TQuốc xây dựng đảo nhân tạo trong khu vực đặc quyền kinh tế của Philippines. Hoặc ông có thể sử dụng phán quyết như một đòn bẩy trong các cuộc đàm phán về chia sớt nguồn tài nguyên-thủy hải sản và năng lượng ngoài khơi bờ biển Philippines. Hay ông có thể hoàn toàn nhượng bộ và đặt phán quyết sang một bên với kì vọng rằng yếu tố này sẽ thành lập ra một làn sóng đầu tư từ TQuốc, khác biệt là ở khu vực quê hương của ông ở Mindanao. Thật khó để dự đoán ông Duterte, người sau đó đã bộc bạch sự hối nhớ tiếc về lời bình luận trên của chính mình, sẽ hành động thế nào; khi mà Trung Quốc luôn muốn giành thành công trong khoảng thế thất bại với một ký hợp đồng mà có thể làm cho phán quyết của Tòa Trọng tài phần đông bặt tăm. Các phụ tá của Tổng thống Philippines cho nhân thức, là thị trưởng lâu năm của thành phố Davao, ông Duterte không bao giờ chống Trung Quốc, và đã có những tình cảm chống Mỹ kể từ một vụ nổ bom bí hiểm trong một nơi nghỉ ngơi địa phương vào năm 2002. Một công dân Mỹ đã bị cáo buộc trong vụ việc đó nhưng đã trốn khỏi Philippines. Ông Duterte cho rằng đó là một thủ đoạn của CIA. Khi nước Mỹ đang xây dựng chuỗi hệ thống cấu kết của bản thân mình ở châu Á trong thời Chiến tranh lạnh, nhân tố nhân quyền hầu như không còn là một mối vồ cập. Washington đã hỗ trợ một loạt những người thiên về bạo lực chính trị trong khoảng Park Thông thường Hee ở Hàn Quốc đến Tưởng Kinh Quốc tại Đài Loan và Ferdinand Marcos ở Philippines. Nhưng yếu tố nhân quyền có thể sẽ là một nhân tố gây khó chịu gay gắt và dai dẳng trong quan hệ Mỹ-Philippines dưới thời ông Duterte. Trận chiến chống ma túy là dấu hiệu đính trị đặc thù của ông ở Davao. Đó là điều làm ông nổi tiếng tại Philippines hiện nay và là một nguồn cội về tính hợp pháp cho một nhà chỉ huy ăn nói thô lỗ, lạc lõng giữa các tầng lớp tinh hoa ở Manila. Mỹ đang theo dõi ông Duterte một phương pháp thận trọng, vì Philippines là một phần quan trọng trong chiến lược “xoay trục” sang châu Á của Mỹ, nhằm kiềm chế sức mạnh càng ngày càng tang của TQuốc, như cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đưa ra trên boong của một tàu chiến Mỹ ở Vịnh Manila. Các hàng ngũ Mỹ, vốn đã bị đuổi khỏi căn cứ hải quân ở Vịnh Subic năm 1992, một năm sau khi mất Căn cứ không quân Clark gần đó vì một ngọn núi lửa, hiện thời đã quay về với số lượng bé bỏng hơn trên hạ tầng luân phiên. Một nhân tố có thể sẽ có ích đối với Washington là ông Duterte có ý kiến ôn hòa với Nhật Bạn dạng; các đơn vị Nhật Bạn dạng đã đổ vốn đầu cơ tham gia Davao. Tại Lào, các ông Abe và Duterte hôm 7/9 vừa qua đã đạt được một ký hợp đồng để Nhật Phiên bản cung cấp cho Philippines nhì tàu tuần tra và cho vay năm máy bay trinh thám. Vài nhà phân tích coi Nhật Bản vào vai trò cầu nối giữa Washington và Manila. TQuốc có lẽ cũng sẽ theo dõi mối quan hệ tốt đẹp giữa ông Abe và Duterte với sự kinh ngạc. Đối với Washington, kì vọng tốt nhất trong ngắn hạn có thể là một biện pháp trung dung giữa khuynh hướng trêu tức Bắc Kinh của ông Abe và khuynh hướng thoa dịu Trung Quốc của ông Duterte. (Theo Tin Tức) Thích và chia sẻ bài này trên
Tham khảo thêm: tinnhanh